W3 - Database

1. Databaseontwerp

Begin bij de gegevens uit W1. Geef ieder gegeven een logische plaats en voorkom onnodige dubbele opslag.

Een primary key (PK) identificeert een rij uniek. Een foreign key (FK) verwijst naar een sleutel in een andere tabel. Zo hoort elke medewerker bij een afdeling en elk account bij een medewerker.

Kies ook datatypes, verplichte velden en unieke waarden. Leg uit waarom je tabellen gescheiden zijn en wat er gebeurt als je een gekoppelde rij wilt verwijderen.

CREATE TABLE departments (
    department_id INT PRIMARY KEY,
    department_name VARCHAR(100) NOT NULL
);

CREATE TABLE employees (
    employee_id INT PRIMARY KEY,
    first_name VARCHAR(100) NOT NULL,
    last_name VARCHAR(100) NOT NULL,
    department_id INT NOT NULL,
    start_date DATE NOT NULL,
    active BOOLEAN NOT NULL DEFAULT TRUE,
    FOREIGN KEY (department_id)
        REFERENCES departments(department_id)
);

CREATE TABLE accounts (
    account_id INT PRIMARY KEY,
    employee_id INT NOT NULL,
    username VARCHAR(100) NOT NULL UNIQUE,
    status VARCHAR(30) NOT NULL,
    FOREIGN KEY (employee_id)
        REFERENCES employees(employee_id)
);

W3 mag volgens het invuldocument ook werken met een bestaande database. Beschrijf dan de bestaande structuur en wat je zelf hebt beheerd of aangepast. Voor onze doorlopende casus bouwen we een passende testdatabase.

Vermeld databasenaam, DBMS, doel en opgeslagen gegevens. Maak voor het overzicht een diagram met maximaal vier (belangrijkste) tabellen. Het formulier vraagt per tabel om de tien belangrijkste velden: beschrijf de aanwezige relevante velden met datatype, omschrijving, PK en FK-verwijzing en stem af hoe je minder velden invult.

2. Gebruik een serverdatabase

Gebruik bijvoorbeeld MySQL, MariaDB, PostgreSQL of Microsoft SQL Server. De database draait op een databaseserver waarmee je via een client of applicatie verbinding maakt.

Toon dat je de server kunt bereiken, met een geschikte databasegebruiker kunt verbinden en je eigen database kunt beheren. Noteer serverversie, client, configuratie zonder geheimen en hoe je de testomgeving start.

3. Gebruikers, rollen en rechten

Authenticatie bepaalt wie je bent. Autorisatie bepaalt wat je mag doen. Een gebruiker kan rechten krijgen via een rol: een benoemde verzameling bevoegdheden.

Least privilege: geef alleen de rechten die nodig zijn voor de taak. Gebruik een beheeraccount voor beheer en een beperkter account voor je applicatie.

Maak gebruikers en rollen aan met de commando’s van jouw databaseserver. Leg toegekende rechten vast en controleer ze. Applicatierollen en databasegebruikers zijn twee aparte lagen: beschrijf beide waar nodig.

4. Eenvoudige SELECT

SELECT first_name, last_name
FROM employees
WHERE active = 1
ORDER BY last_name;

-- 1. Alle medewerkers
SELECT * FROM employees;

-- 2. Alleen actieve medewerkers
SELECT first_name, last_name FROM employees WHERE active = 1;

-- 3. Sorteren
SELECT first_name, last_name FROM employees ORDER BY last_name ASC;

-- 4. De eerste vijf op basis van een vaste volgorde
SELECT employee_id, last_name FROM employees ORDER BY employee_id LIMIT 5;

-- 5. Achternamen die met V beginnen (% = nul of meer tekens)
SELECT first_name, last_name FROM employees WHERE last_name LIKE 'V%';

5. Complexe SELECT

SELECT
    employees.first_name,
    employees.last_name,
    departments.department_name
FROM employees
JOIN departments
    ON employees.department_id = departments.department_id;

SELECT department_id, COUNT(*) AS aantal_medewerkers
FROM employees
GROUP BY department_id;

SELECT first_name, last_name
FROM employees
WHERE department_id IN (
    SELECT department_id
    FROM departments
    WHERE department_name = 'ICT'
);

SELECT e.first_name, e.last_name, a.username
FROM employees AS e
LEFT JOIN accounts AS a ON e.employee_id = a.employee_id;

SELECT department_id, COUNT(*) AS aantal_medewerkers
FROM employees
GROUP BY department_id
HAVING COUNT(*) > 1;

Gebruik de bestaande JOIN, GROUP BY en subquery samen met deze twee voorbeelden als uitleg van de vijf typen. Maak zelf passende query’s. Leg bij elke query doel, gekoppelde tabellen, ON-conditie, keuze van JOIN-type, aggregatie en resultaat uit; bewaar screenshots.

6. Gegevens toevoegen met INSERT

INSERT voegt een nieuwe rij toe. Voeg eerst een afdeling toe, daarna een medewerker die naar die afdeling verwijst. Voer dit voorbeeld uit in een lege testdatabase; de IDs moeten nog vrij zijn.

INSERT INTO departments (department_id, department_name)
VALUES (1, 'ICT');

INSERT INTO employees (
    employee_id, first_name, last_name,
    department_id, start_date, active
)
VALUES (5, 'Sam', 'Voorbeeld', 1, '2026-09-01', 1);

SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 5;

De SELECT controleert de toevoeging. Bewaar de situatie vóór en na de INSERT.

INSERT INTO employees
    (employee_id, first_name, last_name, department_id, start_date, active)
VALUES
    (6, 'Noor', 'Test', 1, '2026-09-01', 1),
    (7, 'Alex', 'Demo', 1, '2026-09-01', 1);

SELECT * FROM employees WHERE employee_id IN (6, 7);

7. Gegevens aanpassen met UPDATE

Met UPDATE verander je bestaande rijen. Bekijk eerst met SELECT welke rij je wilt aanpassen en controleer daarna het resultaat.

SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 5;

UPDATE employees
SET active = 0
WHERE employee_id = 5;

SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 5;

-- Meerdere velden in één rij
SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 6;
UPDATE employees SET first_name = 'Noor-Test', active = 0
WHERE employee_id = 6;
SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 6;

-- Meerdere rijen
SELECT * FROM employees WHERE employee_id IN (6, 7);
UPDATE employees SET active = 0 WHERE employee_id IN (6, 7);
SELECT * FROM employees WHERE employee_id IN (6, 7);

8. Gegevens verwijderen met DELETE

SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 5;

DELETE FROM employees
WHERE employee_id = 5;

SELECT * FROM employees WHERE employee_id = 5;

Dit werkt voor de voorbeeldmedewerker zolang er geen accounts naar verwijzen. Een foreign key kan verwijderen blokkeren als er gekoppelde accounts bestaan. Kies en onderbouw hoe je die relaties afhandelt; verwijder niet blind gekoppelde gegevens.

SELECT * FROM employees WHERE employee_id IN (6, 7);
DELETE FROM employees WHERE employee_id IN (6, 7);
SELECT * FROM employees WHERE employee_id IN (6, 7);

9. Testen en bewijs verzamelen

Noteer per test wat je verwachtte, wat er gebeurde en waarom dit aantoont dat de query of autorisatie werkt. Maak een export of back-up van je eigen testdatabase zodat je de demo kunt herstellen.

AI-verantwoording invullen

Lever bij W3 een aparte AI-verantwoording in. Ook als je geen AI hebt gebruikt.

Download het meest recente AI-formulier op itslearning.

1. Vul de scanpagina in: studentnummer, datum, werkproces en of je AI gebruikte.
2. Geen AI gebruikt? Kies “Nee” en ga direct naar de eindverklaring in sectie 3.
3. Wel AI gebruikt? Vermeld de tool en het model als je dat weet. Vul de overzichtstabel in.
4. Beschrijf de belangrijkste AI-momenten: datum, tool, je probleem, de exacte prompt en een korte samenvatting van het antwoord.
5. Voeg een screenshot toe waarop jouw vraag en het antwoord zichtbaar zijn. Beschrijf wat je gebruikte, aanpaste of niet gebruikte, welke fouten je vond en hoe je die oploste.
6. Wijs het resultaat aan: bestandsnaam, regelnummers of pagina en een fragment van maximaal 15 regels uit je eindproduct.
7. Vul de eindverklaring in en onderteken die. Je screenshots moeten echt en onbewerkt zijn. Je moet je eigen werk kunnen uitleggen.

Gebruik zoveel blokken als nodig. Je hoeft de ongebruikte blokken niet in te vullen.

Sla op als P2K1W3_AI-verantwoording_studentnummer.docx. Het algemene formulier noemt examencode_AI-verantwoording_studentnummer.docx; de PvB-informatie geeft bovenstaande naam voor W3.

Eindcheck W3

Lees altijd het examendocument op itslearning goed door. Vergelijk je werk vóór het inleveren met de officiële opdracht en beoordelingscriteria. Alleen deze checklist afvinken is niet voldoende. Stel een vraag als iets onduidelijk is.

Je vinkjes worden lokaal bewaard en gedeeld met de algemene eindcheck.